Dit overzichtsartikel van Kent Berridge en Terry Robinson uit 2016 geeft de essentie weer van de 'Incentive-Sensitization' theorie van verslaving. Beiden zijn neuropsychologen aan de universiteit van Michigan in AnnArbor VS en wonnen in 2019 de Grawemeyer Award for Psychology voor deze bijdrage. Deze theorie staat met stip in de lijst van de hallmark artikels, wat je moet lezen!

De referentie van het artikel: Berridge, K. C., & Robinson, T. E. (2016). Liking, wanting, and the incentive-sensitization theory of addiction. American Psychologist, 71(8), 670–679. 

Het volledige artikel is te downloaden op volgende url:  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5171207/

De Incentive Sensitization theorie:

De vraag die elke therapeut zich stelt is: Waarom blijven mensen producten gebruiken waardoor ze elke keer opnieuw in de problemen komen?  Zelfs al is men langere tijd ermee gestopt dan kan dat schadelijke gebruik terug opduiken (herval).

In de jaren '80 is ontdekt dat alle producten die verslaving kunnen uitlokken passeren de bloed-hersenbarrière en verhogen de neurotransmitter dopamine in het zogenaamde mesolimbische systeem, het belonings- of motivatiesysteem. Aanvankelijk legde men de nadruk op het 'beloningsaspect', iets dat een beloning oplevert wordt herhaald. De toegenomen dopamine na druggebruik werd als de bekrachtiger beschouwd. Dopamine als het 'genotshormoon'.Berridge en Robinson hebben zich altijd tegen deze interpretatie verzet. De theorie die zij ontwikkelden bestaat uit twee delen:

1) onderscheid Liking en Wanting.

Met onderzoek op proefdieren konden ze aantonen dat gemotiveerd gedrag bestaat uit twee componenten, deze noemen ze "Liking" en "Wanting". Eerst wordt er interesse in een stof getoond omdat ze 'lekker' is en tegelijk zet 'verlangen' gedrag in gang om dat lekkere te consumeren. De auteurs toonden aan dat beide niet in gelijke mate aanwezig zijn en dat ze steunen op verschillende neurologische circuits. "Wanting" of een staat van verlangen, wordt gecodeerd door neuronen die met dopamine signalen overbrengen. "Liking" wordt door andere neurtransmitters (endorfines) gecodeerd op andere plaatsen in het brein. Herhaald innemen van  verslavende stoffen  zoals alcohol, nicotine, cannabis, amfetamine, cocaïne, enz. leidt tot een verstoorde "Wanting" systeem of een moeilijk te controleren verlangen of drang om het product in te nemen.

2) Incentive-Sensitization.

Het tweede element in hun theorie is de hyperreactiviteit van de dopamine in het mesolimbische systeem. Doordat de omgevingsprikkels (cue's) op een Pavloviaanse wijze geassocieerd zijn geworden met het dopamineverhogende product zelf gaat deze context dezelfde aantrekkingskracht uitoefenen als die actieve producten. Het verlangen wordt gewekt om bijvoorbeeld cocaïne te gaan zoeken en gebruiken wanneer men in het café is waar men doorgaans cocaïne gebruikte. Het systeem is gevoelig gemaakt voor deze prikkels. De dopamine reactie zorgt voor een sterk verlangen, hunkering om het product te zoeken en in te nemen. Deze gevoeligheid blijft lang aanwezig omdat er zich veranderingen in de celstructuren voordoen (meer dendrieten in cellen die verbonden zijn met de geheugenplaatsen van die prikkels). Wat kan verklaren waarom men soms na jaren abstinentie hervalt op een plek waar men vroeger gebruikte of zich van het gebruik levendige voorstellingen maakt in de verbeelding. 

Belang

Het belang van deze theorie is dat ze verslaving definieert als uiting van een verstoorde hersenactiviteit. De herhaalde blootstelling aan alcohol en drugs met telkens  een dopaminepiek maakt het individu extra gevoelig voor omgevingssignalen die naar het product verwijzen. Die signalen lokken een verlangen uit en tegelijkertijd het idee dat het product erg belangrijk is en dat men dat nodig heeft. De drang wordt uitgelokt door omgevingsvariabelen in tegenstelling met theorieën die verslaving in de persoonlijkheid van de betrokkenen definiëren als een vorm van zelfmedicatie. Verslaving is daarmee verwant aan de obsessief compulsieve stoornissen. Het individu is gestoord in zijn omgang met de wereld, sommige consumptieproducten worden overgewaardeerd en men is hypergemotiveerd om ze te verwerven ook al kiest me daar niet voor. Verzet men zich ertegen dan wordt de angst verhoogd. Dat kan aanleiding geven tot onaangepast gedrag met kwalijke gevolgen. De auteurs kwalificeren verslaving als een ziekte. 

Verwijzingen naar deze theorie vindt men terug bij alle neurobiologen  die verslaving onderzoeken: Nora Volkow (US), Trevor Robbins (UK), Christian Lüscher (CH), Xavier Noël (BE).

 

 

Nieuw

 
 
 
 


 
Verslaving & Herstel
Nieuw tijdschrift over verslavingsproblematieken
'Dit tijdschrift is een informatiebron, maar ook een spreekbuis en een uitwisselingsplatform. Elke onderzoeker, elke zorgverlener maar ook elke zorggebruiker (en de familie) kan er informatie in vinden en eigen ervaringen en inzichten delen.'
   — Frieda Matthys, hoofdredacteur
 
 
 
Het nieuwe tijdschrift Verslaving & Herstel wil bijdragen aan vernieuwing en verbetering van preventie en hulpverlening inzake verslavingsproblematieken.
 
Het stimuleert de reflectie over verslavingsgedrag vanuit gezondheids-, emancipatorisch en herstelgericht perspectief.
 
Verslaving & Herstel bundelt gereviewde bijdragen vanuit wetenschap en praktijk in een goed leesbare vorm. Het brengt kennis en ervaring in Nederland en Vlaanderen dichter bij elkaar.
 
Verslaving & Herstel richt zich op de geestelijke gezondheidszorg (zorggebruikers, hulpverleners, onderzoekers) maar ook op justitie, politie en beleidsmedewerkers.
 
Kernredactie
  • Frieda Matthys (hoofdredacteur, psychiater UZ Brussel, titularis psychiatrie en medische psychologie, VUB, Brussel)
  • Paul Van Deun (hoofdredacteur, klinisch psycholoog, voorzitter VAD, Brussel)
  • Cleo Crunelle (redactiesecretaris, docent VUB, arts-neurowetenschapper UZ Brussel)
  • Dike van de Mheen (hoogleraar Transformaties in de zorg, Tranzo Tilburg University)
  • Wouter Vanderplasschen (hoofddocent en vakgroepvoorzitter vakgroep Orthopedagogiek, Universiteit Gent)
 
Inhoud van het eerste nummer
 
√ Redactioneel: verslaving én herstel
(Frieda Matthys)
 
√ Verslavingszorg. Rijk verleden en hoopvolle toekomst
(Wim van den Brink)
 
√ ‘First things first’. Het belangrijkste eerst
(Hendrik Peuskens & Koen Buntinx)
 
√ Resultaten van de Life in Recovery survey in Nederland en Vlaanderen 
 (Wouter Vanderplassen, Thomas Martinelli, Lore Bellaert, Gera Nagelhout & Dike van de Mheen)
 
√ Fototentoonstelling Recovery Pathways 
(Jessica De Maeyer & Tijs Van Steenberghe)
 
√ Terugblik op 150 jaar preventie van alcoholproblemen in Vlaanderen
(Joris Casselman)
 
√ De Social Norms toegepast op 55-plussers
(Nicole Curvers, Aude Silvestre, Johanna K.M. Elbel, Hans B. Dupont & Guido Van Hal)
 
√ Herstel
(Catherine Leyten)
 
√ Behandeling met N-acetylcysteïne bij zwangerschap en zucht naar cannabis
(Tim van Grinsven, Maarten Belgers & Boukje A.G. Dijkstra)
 
√ IkPas en Tournée Minérale
(Paul Van Deun)
 
√ Abstract verpakt - berichtgeving in de media
(Frieda Matthys)
 
Lees het eerste nummer gratis digitaal: klik hier.
 
 
Periodiciteit
Verslaving & Herstel verschijnt vier keer per jaar: in maart, juni, september en december. 
 
Abonnementsprijzen
Abonnementsprijs voor één jaargang:
− individueel: € 95,-
− studenten: € 47,50
− groepsabonnement: € 135,- (drie exemplaren van hetzelfde nummer op één adres)
 
Inclusief: btw,verzending van vier nummers en gratis digitale toegang via App Store en Google Play.
 
Los nummer
Een los nummer bestellen kan via verslaving@spabonneeservice.nl.
De prijs voor een los nummer bedraagt 30 euro + 4,95 euro verzending.
 
 
ABONNEREN is heel eenvoudig:
  • Of vul het online bestelformulier via onderstaande link in:
 
Bedankt voor uw bestelling!
 
Uitgeverij Gompel&Svacina
Reebokweg 1, 2360 Oud-Turnhout
Rietveldenweg 60, 5222 AS 's-Hertogenbosch
 
BTW BE 0688.872.323
RPR Antwerpen afdeling Turnhout
Gompel&Svacina uitgevers informeert u graag periodiek over uw vakgebied.
 
 
 
 
 
 
 
Bijlagen